Kompresyon kaybı ve kaçağı

Kompresyon kaybının belirtileri

Motorun zor çalışması, rölantide düzensizlik, tekleme ve çekiş düşmesi kompresyon kaybında görülebilir. Yakıt tüketiminde artış veya yağ eksiltme de eşlik edebilir. Çekiş düşmesi tek başına rektefiye kararı verdirmez. Ustanız yakıt ve ateşleme gibi başka nedenleri de araç üzerinde kontrol eder.

Belirgin tekleme veya güç kaybında güvenli yerde durup motoru kapatın ve ustanızı arayın. Şikâyetin soğukta mı, sıcakken mi, sürekli mi yoksa ara sıra mı görüldüğünü anlatın. Ustanız araç üzerindeki kontrolleri yapar. Parçalar atölyeye geldiğinde bize ilettiği bulguları ölçümle ve yüzeydeki izlerle karşılaştırırız.

Kompresyonun bir silindirde düşük olmasıyla birden fazla silindirde düşük olması aynı tabloyu göstermez. Yine de bu bilgi tek başına supap, conta veya segman kararı vermek için yeterli değildir. Kaçağın nereden olduğu ve parçaların durumu anlaşılmalıdır. Motorun türünü ve ustanızın tespitlerini ilk görüşmede paylaşmanız, gönderilecek parçaları konuşmamızı kolaylaştırır.

Sıkıştırma basıncı nereden kaçar?

Piston yukarı çıkarken silindirin içindeki gazı sıkıştırır. Bu sırada segmanların silindir yüzeyine, supapların yuvalarına ve kapak contasının temas ettiği yüzeylere ihtiyacı vardır. Bu alanlardan biri sızdırdığında basıncın bir bölümü kaçabilir. Kompresyon kaybı bir sonuçtur; yapılacak işlemi belirlemek için bu sonucun hangi parçadan kaynaklandığını bulmak gerekir.

Supap tam kapanmıyorsa basınç emme veya egzoz tarafına kaçabilir. Supap yüzeyindeki hasar, yuva bozulması veya hareketi etkileyen gayt aşınması incelenmelidir. Segman ve silindir tarafındaki aşınmada ise piston çevresindeki sızdırmazlık etkilenebilir. Silindir yüzeyinin çizilmesi, ovalliği veya konikliği bu değerlendirmede önem taşır.

Kapak contası çevresindeki sızdırmazlık sorunu ya da blok ve kapaktaki bir çatlak da basınç kaybına yol açabilir. Hararet geçmişi bu nedenle bize yararlı bir bilgidir. Her kaçak aynı parçadan gelmez. Biz kapağın düzlüğünü ve çatlak durumunu kontrol ederken silindir ölçülerini de gelen işin kapsamına göre değerlendiririz.

Kompresyon kaybında rektefiye mi, kapak revizyonu mu?

Kaçak supap ve yuva tarafındaysa silindir kapağı revizyonunu değerlendiriyoruz. Supap ve yuva taşlama, gereken parçalarda yuva veya gayt değişimi, supap ayarı bu işin içindedir. Kapağın yüzeyi işlem istiyorsa yüzey taşlama da yapılır. Her kompresyon kaybında bütün motorun aynı işlemlerden geçmesi gerekmez.

Silindir aşınması varsa rektefiye ve honlama ihtiyacını ölçerek belirleriz. Honlama silindir yüzeyine segmanların çalışmasına uygun doku verir. Belirgin ölçü ve biçim bozukluğunda yalnız honlama önermeyiz. Gerekirse gömlek uygulamasını değerlendirir, değişecek piston ve segmanları listeye alırız. Onaydan sonra işlemleri yaparız. Motoru da atölyemizde toplarız.

Ovallik ve koniklik, silindirin her yerinde aynı çapın bulunmadığını gösterir. Yeni segman, aşınmış yüzeyde düzgün çalışmayabilir. Piston, segman ve silindiri inceleyip hangi parçanın değişeceğini, hangi yüzeyin işleneceğini belirleriz.

Kapak tarafında da benzer biçimde supap ve yuva birlikte çalışır. Supabın yenilenmesi, yuva hasarı varsa tek başına yeterli olmayabilir. Gaytın durumu da supabın hareketini etkiler. Biz kontrol sonucunda hangi parçanın kullanılacağını ve hangi yüzeyin işleneceğini ayrı ayrı belirleriz. Böylece kompresyon şikâyetini doğrudan tek parçaya bağlamadan, gelen motorun gerçek ihtiyacına göre liste çıkarırız.